Psy, a prawdopodobnie także inne zwierzęta mają samoświadomość - twierdzi włoski badacz Roberto Cazzolla Gatti na łamach pisma „Ethology, Ecology and Evolution”.

Według naukowców najmocniejszym dowodem posiadania świadomości własnego ciała oraz tożsamości jest zauważenie w lustrze i dotykanie na własnym ciele znacznika (zwykle czerwonej kropki), założonego badanemu pod znieczuleniem albo w chwili nieuwagi na twarzy. Dzięki testowi lustra możemy stwierdzić, że badany rozumie i rozróżnia pojęcie "ja" i "inny", a także rozpoznać się w lustrze. Taki poziom świadomości pozwala wydedukować również inne cechy, na przykład zdolność do empatii - rozumienia nastroju innych.
Psy są znacznie mniej wrażliwe na bodźce wizualne w porównaniu na przykład z ludźmi i wielu małpami i dlatego, jak twierdzi pracujący na uniwersytecie w Tomsku (Syberia) Gatti, psy nie zdają testu nie z nieświadomości własnego ciała.


„Test lustra” ludzkie dzieci zdają z łatwością - łatwo identyfikują się w lustrze i wielokrotnie dotykają znaku umieszczonego na ciele przez badacza. Zdały go również małpy człekokształtne (poza gorylami) niektóre delfiny, euroazjatyckie sroki, pewien azjatycki słoń… oraz niektóre mrówki, zwłaszcza starsze i doświadczone, o czym niedawno informowali belgijscy naukowcy. Test oblało wiele innych gatunków – niektóre małpy, wielkie pandy, lwy morskie, ptaki i psy.

Dotychczasowe próby weryfikacji tej hipotezy opierały się głównie na obserwacjach lub eksperymentach dotyczących pojedynczych zwierząt. Na przykład emerytowany profesor University of Colorado Marc Bekoff w roku 2001 przeprowadził „test żółtego śniegu” - porównywał czas, w jakim jego pies wąchał własny mocz z czasem poświęcanym moczowi innych psów.

Gatti opracował zapachowy test samorozpoznania (STSR) i przeprowadził go z powodzeniem na czterech bezdomnych psach obu płci i w różnym wieku. Zebrał próbki moczu od każdego ze zwierząt i przechowywał je w oznaczonych pojemnikach. Następnie przeprowadził testy węchowe, powtarzając je cztery razy w roku – na początku każdej z jego pór.
 
Samoświadomość psów rośnie z wiekiem

Na czym polegał test? Wewnątrz ogrodzenia umieścił pięć pojemników, to znaczy cztery próbki moczu psów biorących udział w badaniu, a także jedną „pustą próbkę” z bezzapachową watą. Pojemniki zostały otwarte, a każdego psa oddzielnie wprowadzano do ogrodzenia i pozostawiano mu swobodę na pięć minut. Odnotowywano czas poświęcany przez każdego psa na wąchanie każdej z próbek. Wynik był zaskakujący: wszystkie psy poświęcały więcej czasu próbkom cudzego niż własnego moczu – co może wskazywać, że rozpoznają własny zapach, a zatem są świadome własnej tożsamości.

Oprócz tego naukowcy dowiedli, że istnieją korelację pomiędzy wiekiem poszczególnych psów a czasem spędzonym na wąchaniu próbek moczu. Wynik ten przemawia za hipotezą, zgodnie z którą samoświadomość psów rośnie z wiekiem, co wykazano u innych gatunków, takich jak szympansy i ludzie.


ŹRÓDŁO:
PAP