Weterynaria w Praktyce wydanie nr 10/2019
Weterynaria w Praktyce wydanie nr 10/2019

Szanowni czytelnicy!

Wycieczka w przyszłość

Poproszono mnie o przygotowanie krótkiego wykładu na temat prognoz rozwoju weterynarii klinicznej. Przyznam szczerze, troszkę się zdumiałem. Bawić się we wróżbitę? Z drugiej strony pracuję w zawodzie już ponad 25 lat i pamiętam jeszcze czasy, które jak mawiają klasycy „miło wspominać, a wstyd o nich opowiadać”. Bezdyskusyjny jest postęp technologiczny przekładający się na wszelkie dziedziny życia. Ot, cyfryzacja wkroczyła już nawet do patologii weterynaryjnej, bo do cyfrowych badań obrazowych już zdążyliśmy się przyzwyczaić. Zresztą komputer, tablet, smartfon tudzież iPhone stały się urządzeniami niezbędnymi w codziennej pracy, a awaria zasilania powoduje dużą destabilizację (opisuje to Marc Elsberg w książce Blackout). Oczywiście digitalizacja to większe możliwości diagnozowania, a co za tym idzie – skuteczniejszego leczenia wielu chorób. To z kolei zwiększa zużycie energii koniecznej do „napędzania” tych wszystkich narzędzi, co często okupione jest efektem cieplarnianym, a to oraz zwiększona mobilność ludzi i zwierząt wpływają na rozprzestrzenianie się wielu chorób zwłaszcza wektorowych i pojawianie się ich w nowych, dotąd wolnych od tychże chorób miejscach. Jeszcze kilkanaście lat temu występowanie babeszjozy było ograniczone do wschodnich i centralnych rejonów Polski. Nie wspominając o chorobach typowych dla krajów basenu Morza Śródziemnego. Wreszcie postęp to także analizowanie przypadków i opracowywanie wyników coraz większych grup badanych/ leczonych zwierząt. To z kolei wpływa na weryfikowanie pewnych utartych poglądów czy wręcz stereotypów. Zmieniają się metody żywienia, diagnozowania i leczenia. Zmieniają się programy szczepień profilaktycznych, pojawiają się nowe szczepionki. Czasem może okazać się, że zbyt częste szczepienie jest bezcelowe lub wręcz szkodliwe. Jedną z dynamiczniej rozwijających się dziedzin medycyny weterynaryjnej jest onkologia. Poszukuje się czynników etiologicznych chorób nowotworowych w celu ich eliminacji, poszukuje się nowych leków. Powszechny dostęp do informacji umożliwia wzajemną wymianę doświadczeń, a ilość i szybkość pojawiania się nowych doniesień powoduje, że nie jesteśmy w stanie ich nawet przejrzeć. Na to wszystko nakładają się oczekiwania właścicieli często nieadekwatne do naszych możliwości. Pozostaje zachować spokój i „robić swoje”. Oczywiście stale weryfikując swoją wiedzę, chociażby poprzez lekturę ciekawych artykułów, do czego serdecznie zachęcam. Wojciech Hildebrand

POLECAMY

Patologia cyfrowa w medycynie weterynaryjnej

Patologia cyfrowa to stosunkowo nowa dyscyplina patologii. Opiera się ona na digitalizacji szklanych preparatów mikroskopowych za pomocą skanerów cyfrowych i umożliwia patologom natychmiastowe udostępnianie i konsultacje przypadków, jak również pracę zdalną. Wprowadzenie tej technologii w medycynie ludzkiej regulują surowe przepisy agencji regulacyjnych, takich jak FDA, a ich przestrzeganie spowalnia proces adopcji. Medycyna weterynaryjna ma tę zaletę, że jest mniej rygorystycznie regulowana w zakresie diagnostyki, dlatego diagnostyczne laboratoria weterynaryjne wdrożyły patologię cyfrową wcześniej i już zdołały stworzyć zdalne, międzynarodowe grupy patologów. Inne obszary, w których patologia cyfrowa rozwija się w medycynie weterynaryjnej to edukacja i patologia toksykologiczna. Mimo, że korzyści płynące z przejścia na technologię cyfrową są oczywiste, proces ten jest nadal bardzo kosztowny i nie wszystkie laboratoria mogą sobie nań pozwolić, co stanowi barierę dla szerszego rozpowszechnienia tej technologii. Kolejną istotną przeszkodą jest akceptacja wśród samych patologów. Ponieważ ta grupa zawodowa od ponad wieku używa mikroskopu świetlnego, często są oni nastawieni sceptycznie do nowych rozwiązań. Obecnie obie technologie są wykorzystywane równolegle, jednak, gdy znikną obciążenia finansowe związane z wdrażaniem patologii cyfrowej, jej zalety znacznie przeważą nad wadami i technologia ta jeszcze bardziej zyska na popularności.

VET-KWESTIONARIUSZ

Gotowi na nowe wyzwania

Rozmowa z lek. wet. Janem Baranowskim i lek. wet. Arturem Zalewskim

CHOROBY ZAKAŹNE

Szczepienia psów i kotów

W artykule opisany został podział szczepień psów i kotów na: obowiązkowe, zalecane, dodatkowe, niezalecane; w oparciu o wytyczne grupy eksperckiej World Small Animal Veterinary Association (WSAVA) oraz przepisy krajowe. Omówiono podstawowe zasady wykonywania szczepień oraz pierwsze cykle immunizacji, a także częstotliwość rewakcynacji dorosłych zwierząt towarzyszących. Wspomniane zostały możliwe działania niepożądane po zastosowaniu preparatów do immunizacji psów i kotów, ze szczególnym uwzględnieniem mięsaków poiniekcyjnych.

ARTYKUŁ PROMOCYJNY

Organizer anestezjologiczny na miarę nowoczesnej chirurgii

Właściwe przygotowanie pola operacyjnego ma kluczowe znaczenie do sprawnego i prawidłowego wykonania zabiegu. Chirurg wraz ze swoim zespołem, podejmując się wykonania każdego kolejnego, wcześniej omówionego etapu zabiegu wie, jakich narzędzi i przyrządów będzie potrzebować. Chce też działać sprawnie i z korzyścią dla pacjenta. Jak może to osiągnąć?

CHOROBY ZAKAŹNE

Metody zapobiegania babeszjozie psów ze szczególnym uwzględnieniem immunoprofilaktyki swoistej

Babeszjoza jest ciężką chorobą przenoszoną przez kleszcze, wywołaną przez pierwotniaki Babesia. Podstawą do opracowania skutecznego programu szczepień przeciwko tej inwazji były obserwacje, z których wynikało, iż zwierzęta po przechorowaniu babeszjozy, są odporne na ponowne zarażenie pierwotniakami. Dalsze badania wykazały, iż podanie krwi osobników, które przechorowały inwazję wrażliwym biorcom, nie powodowało rozwoju choroby u tych drugich. W ostatnich latach podejmowano wiele prób uzyskania skutecznych immunopreparatów przeciwko babeszjozie psów, efektem czego było opracowanie żywych szczepionek atenuowanych oraz szczepionek zawierających egzoantygeny SPA pierwotniaków. Obecnie trwają prace nad opracowaniem szczepionek rekombinowanych Niniejszy artykuł przeglądowy przedstawia zasady działania, wady i zalety tych preparatów.

PARAZYTOLOGIA

Giardioza u psów i kotów: patogeneza − powikłania − frustracje. Cz. I

Giardioza jest pierwotniaczą chorobą ludzi i zwierząt spowodowaną inwazją pasożytów z rodzaju Giardia. Prezentowany artykuł przeglądowy na temat giardiozy u psów i kotów podzielony został na trzy części, z których każda publikowana jest jako odrębny artykuł. W pierwszej części przedstawiono krótką charakterystykę pasożyta oraz omówiono patogenezę inwazji. W drugim artykule opisano jelitowe i pozajelitowe oraz krótko i długoterminowe powikłania giardiozy. W trzecim artykule natomiast omówiono ograniczenia metod diagnostycznych stosowanych w weterynarii oraz leczenie psów i kotów z podkreśleniem znaczenia wyników fałszywych, nieskutecznej terapii oraz objawów inwazji utrzymujących się pomimo leczenia. Wszystkie trzy artykuły stanowią streszczenie wykładu wygłoszonego przez autora podczas IX Kongresu Praktyki Weterynaryjnej VetForum w Łodzi 07.04.2019. W poniższej pierwszej części przedstawiono hipotezy mechanizmów rozwoju biegunki i innych objawów giardiozy.

ARTYKUŁ PROMOCYJNY

Seminaria Weterynaryjne. Od atopii po biofilm. Ukryte przyczyny i rozwiązania multimodalne

Niemal 500 lekarzy wzięło udział w seminariach weterynaryjnych poświęconych innowacjom w leczeniu zapalenia ucha u psów. Kolejna już edycja bezpłatnych prelekcji została zorganizowana przy współpracy Geulincx Poland Sp. z o.o. z włoskim koncernem farmaceutycznym ICF (Industria Chimica Fine), europejskim liderem w aspekcie dermatologii małych zwierząt.

DIAGNOSTYKA/USG

Rozpoznawanie i monitorowanie ciąży badaniem USG u suk i kotek. Cz. I − prawidłowa ciąża

Dwuwymiarowa ultrasonografia ma bardzo szerokie zastosowanie w położnictwie i wciąż pozostaje najważniejszą metodą obrazowania w rozpoznawaniu i monitorowaniu ciąży. Jest badaniem szybkim, łatwym do przeprowadzenia i co najważniejsze całkowicie nieinwazyjnym. Umożliwia dokładne zobrazowanie pęcherzyka ciążowego, zarodka i płodu oraz wykonanie pomiarów biometrycznych, dzięki którym oprócz oceny żywotności płodu, można precyzyjnie określić wiek ciąży. Głównym celem badań ultrasonograficznych w ciąży jest ograniczenie ryzyka powikłań położniczych dzięki oznaczeniu terminu porodu oraz rozpoznaniu ewentualnych nieprawidłowości ciąży. W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowe badanie ultrasonograficzne ciężarnych suk i kotek. W pierwszej części opisano monitorowanie ciąży prawidłowej.

DIAGNOSTYKA

Zastosowanie fluoroskopii w praktyce weterynaryjnej

Wykorzystanie fluoroskopii w medycynie weterynaryjnej jest coraz częstsze, co ma wpływ na rozwój zawodu lekarza weterynarii. Przychodnie i kliniki oraz mniejsze punkty są coraz lepiej wyposażone, przez co z większymi możliwościami mogą pomagać pacjentom. Fluoroskopia przydatna jest między innymi podczas pobierania bioptatu z tkanki płucnej lub klatki piersiowej, w której znajduje się jakaś patologiczna zmiana, a także podczas zabiegów osteosyntezy w celu ułatwienia wizualizacji przebiegu implantów, a co za tym idzie, mniejszej traumatyzacji tkanek i szybszego gojenia. Fluoroskopia ułatwia również punkcje stawowe.

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA

Mutacja BRAF genu V595E w raku przejściowokomórkowym – badania nad predyspozycją ras terrier do schorzenia. Analiza mutacji BRAF

Przedstawione w niniejszym artykule dane stanowią cenną pomoc przy interpretacji wyników analizy BRAF – badania, które wprowadza metody molekularne do rutynowej diagnostyki nowotworów u psów. Wskazaniem do tego badania jest konieczność wykonania diagnostyki nieinwazyjnej w sytuacji uzyskania niejednoznacznych wyników badań cytologicznego lub histopatologicznego.

ONKOLOGIA

Nowotwory pochwy i sromu u psów

Jedną z najczęstszych lokalizacji zmian nowotworowych w obrębie układu rozrodczego jest pochwa i srom. Większość z nich to rozrosty o charakterze łagodnym wśród których najczęściej występują mięśniak gładkokomórkowy i włókniak. Terapią z wyboru jest postępowanie chirurgiczne. Opisano inne metody leczenia, między innymi zastosowanie blokerów receptorów progesteronowych i terapię genową.

KARDIOLOGIA

Rozwój migotania przedsionków w efekcie progresji zwyrodnienia zastawki mitralnej u psa. Opis przypadku

Zwyrodnienie śluzowate zastawki mitralnej (ang. myxomatous mitral valve disease, MMVD) jest najczęstszą nabytą chorobą serca u psów. Na skutek postępujących zmian w obrębie aparatu zastawkowego dochodzi do niedomykalności zastawki mitralnej której konsekwencją może być powiększenie lewego przedsionka, dysfunkcja lewej komory i rozwój niewydolności lewokomorowej serca. Jednym z następstw poszerzenia lewego przedsionka może być również rozwój migotania przedsionków (ang. atrial fibrillation, AF), które jest zaburzeniem rytmu serca pogarszającym rokowanie. Artykuł przedstawia opis przypadku 7 letniego psa, u którego na skutek progresji MMVD doszło do rozwoju AF.

ARTYKUŁ PROMOCYJNY

Opatrunki pooperacyjne − w trosce o Twojego pacjenta

Właściwe zabezpieczenie powierzchni po przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym jest ważnym elementem prawidłowej rekonwalescencji pacjenta. Zazwyczaj u zwierząt w takich wypadkach stosowany jest kołnierz ortopedyczny, który ma chronić pole pooperacyjne przed jego przypadkowym naruszeniem przez zwierzę. Nie jest to łatwe, a kołnierz powoduje zazwyczaj dyskomfort u pacjenta. Nie chroni on także przed czynnikami zewnętrznymi, z którymi zwierzę może się spotkać choćby podczas codziennych spacerów. W takim wypadku z pomocą przychodzą ubranka pooperacyjne, które wykorzystywane są z powodzeniem w wielu zakładach leczniczych dla zwierząt i zostały bardzo pozytywnie przyjęte zarówno przez lekarzy weterynarii, jak i właścicieli zwierząt.

CHOROBY WEWNĘTRZNE

Czy coroczne szczepienia mogą być czynnikiem ryzyka dla rozwoju przewlekłej choroby nerek u kotów?

Przewlekła choroba nerek (CKD – chronic kidney disease) uznawana jest za heterogenny zespół zaburzeń prowadzących do utraty czynności nerek i jest powszechnie rozpoznawana u starszych kotów. W artykule omówiono najistotniejsze czynniki ryzyka rozwoju CKD u kotów.

DERMATOLOGIA

Atopia i atopowe zapalenie skóry u kotów – aktualne informacje na temat rozpoznawania i leczenia choroby

Choroby alergiczne skóry są jednymi z najczęściej występujących problemów dermatologicznych u kotów. Uważa się, że są one przyczyną kilkunastu procent chorób skóry u tego gatunku. Najważniejszymi objawami chorób alergicznych są świąd głowy i szyi, wyłysienia ekstensywne (czyli rozległe), prosówkowe zapalenie skóry, oraz zespół ozynofilowy. W artykule opisano zostały metody rozpoznawania i leczenia atopii u kotów.

Żywienie

Czym karmić psa? Różne sposoby żywienia psów

Prawidłowe żywienie psów ma na celu dostarczenie odpowiedniej ilości energii oraz składników pokarmowych, które pokryją dzienne zapotrzebowanie. W żywieniu psów wyróżniamy dwa sposoby żywienia: domowe oraz karmami przemysłowymi. Żywienie domowe polega na samodzielnym przygotowywaniu dawki pokarmowej przez właściciela i wymaga umiejętności ustalania zapotrzebowania psów, znajomość wartości pokarmowej stosowanych w dawkach produktów oraz bilansowania dawek. Karmy przemysłowe pełnoporcjowe odmierzane w odpowiedniej ilości w stosunku do masy ciała psa dostarczają energii i składników pokarmowych w odpowiedniej ilości i proporcji. W Polsce dominującym sposobem żywienia psów jest mieszanie posiłków przygotowywanych w domu z karmami przemysłowymi. Szacuje się, że ten sposób stosuje około 70% właścicieli psów. Żywienie mieszane najczęściej związane jest z nieprawidłowym bilansem składników pokarmowych, zwłaszcza mineralnych i witamin, które dostarczane są na zbyt niskim poziomie oraz nadmiernej podaży energii, białka i fosforu. Konsekwencją takiego żywienia, niejednokrotnie jest nadwaga oraz otyłość, a w rzeczywistości „niedożywienie psa”, bo pies nie otrzymuje wszystkich wartościowych składników. W artykule scharakteryzowano różne sposoby żywienia psów oraz wskazano zalety i wady tych sposobów. Odpowiedni wybór techniki oraz rodzaju żywienia gwarantuje prawidłową kondycję, ekspozycyjność oraz zdrowie i długie życie psa.

Postępowanie żywieniowe w przypadku kamicy szczawianowo-wapniowej u psów i kotów

W artykule przedstawiono postępowanie żywieniowe mające na celu zmniejszenie ryzyka powstawania oksalatów i ograniczenie ich nawrotów. Kamienie szczawianowo-wapniowe należą obecnie do najczęściej występujących typów kamieni moczowych u psów i kotów. Ich częstość występowania w ostatnich latach wciąż rośnie. Monitorowanie ilości prekursorów kryształów w diecie, jak również pH moczu jest ważne w postępowaniu klinicznym w przypadku wszystkich kamieni moczowych, chociaż nie jest jasno określone dla szczawianów wapnia. Nie opracowano strategii skutecznego ich rozpuszczania, dlatego celem postępowania terapeutycznego winno być przede wszystkim zmniejszenie ryzyka nawrotu.

WARTO WIEDZIEĆ

Zastosowanie lasera CO2 w weterynarii

Wykorzystanie Lasera CO2 w praktyce weterynaryjnej. Przeszło 7 lat doświadczeń autorów, ponad 10 tys zabiegów i operacji. Spojrzenie praktyków na nową technologię i jej możliwości w zabiegach operacyjnych u małych zwierząt.


W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij